Për vite me radhë, kryeministri hungarez Viktor Orban e ka cilësuar pa u lodhur Donald Trumpin si një “njeri të paqes” dhe e ka lavdëruar atë me tonet më të larta për armëpushimin midis Izraelit dhe palestinezëve. Një nga pretendimet e vazhdueshme të Orbanit: nëse Trump do të kishte qenë president në vitin 2022, Rusia nuk do të kishte filluar një luftë kundër Ukrainës. Trump është bërë një figurë kyçe në “retorikën e paqes” të Orbanit, e cila tani është baza e fushatës zgjedhore të Orbanit, shkruan Deutsche Welle. Por kur “njeriu i paqes” pushtoi Venezuelën më 3 janar dhe urdhëroi rrëmbimin e diktatorit Nicolas Maduro, kanalet e komunikimit të Orbanit u heshtën për orë të tëra. Në mbrëmje, në faqen e Facebook-ut të Kryeministrit u botuan dy fjali të thata: “Nuk ka viktima apo të plagosur hungarezë pas veprimeve ushtarake në Venezuelë”, dhe qeveria është në kontakt të vazhdueshëm me ambasadat hungareze në rajon për t’u siguruar që asnjë hungarez të mos jetë në rrezik. Vetëm dy ditë më vonë, në konferencën e tij të rregullt për shtyp në fillim të vitit, Orban gjeti një shpjegim për sulmin e Trump ndaj Venezuelës. Bëhet fjalë për “heqjen e narko-shtetit”.
“Re të errëta” në Evropë
Sulmi i urdhëruar nga Trump ndaj Venezuelës dhe rrëmbimi i diktatorit kanë shkaktuar tronditje dhe heshtje në shumë vende evropiane, përfshirë ato pro-amerikane dhe populiste, të cilat megjithatë po reagojnë me kujdes për të mos prishur marrëdhëniet me SHBA-në. Gazetari hungarez Imre Para-Kovacs paralajmëron se “Venezuela është e para… politikanët evropianë mendjeshkurtër mund të gjenden shumë shpejt në një burg të Nju Jorkut”, ndërsa polaku Artur Bartkiewicz shkruan se “re shumë të errëta po shfaqen në horizont”. Në Çeki, kryeministri populist Andrej Babiš reagoi me tone të buta, duke thënë: “Shpresoj që e gjithë kjo do të çojë në atë që qytetarët e Venezuelës të gëzojnë liri dhe demokraci”, një qëndrim i kujdesshëm që pasqyron pasigurinë dhe frikën e përhapur në Evropë.
Zhgënjimi i Ficos
Kryeministri sllovak Robert Fico reagoi ashpër ndaj sulmit të SHBA-së ndaj Venezuelës, duke deklaruar se “e drejta ndërkombëtare nuk zbatohet më” dhe duke dënuar përdorimin e forcës pa mandat të OKB-së, por një ditë më vonë e zbuti tonin, duke thënë se Sllovakia nuk duhet të përfshihet në “aventura ushtarake” dhe se i mbetet vetëm të “dëshmojë në mënyrë pasive” konfliktin. Ndryshe nga liderët populistë të rajonit, Fico u distancua nga Trump, edhe pse vetë po lëviz drejt një profili populist nacionalist dhe po përpiqet ta transformojë Sllovakinë sipas modelit të Orbanit.
Kërcënim për pushtetin e Vuçiçit
Presidenti serb Aleksandar Vuçiç dënoi sulmin amerikan ndaj Venezuelës, duke thënë se “rendi juridik ndërkombëtar dhe Karta e OKB-së nuk funksionojnë më” dhe se bota sundohet nga “ligji i më të fortit”. Deklaratat e tij tingëllojnë cinike, pasi Vuçiç ka qeverisur Serbinë në mënyrë autokratike për më shumë se një dekadë dhe ka kërkuar pa sukses favorin e Trump, ndërsa aktualisht përballet me presion nga sanksionet amerikane ndaj sektorit rus të energjisë dhe nga protesta të vazhdueshme civile që kërcënojnë pushtetin e tij.
Sundimtarë të vetmuar
Në përgjithësi, politika e Trump në Evropën Qendrore dhe Juglindore tregon se sa të vetmuar janë sundimtarët nacionalistë dhe populistë me interesat e tyre specifike. Kjo është veçanërisht e dukshme te kryeministri hungarez Orban, i cili është përpjekur prej vitesh të krijojë një aleancë të fuqishme populistësh dhe ekstremistësh të krahut të djathtë, por me sukses shumë të moderuar. Orban mund të bëhet viktima më e madhe e politikave të njeriut të cilit i ka bërë lajka për vite me radhë. Kryeministri hungarez prej kohësh është mburrur se është aleati më besnik dhe më i ngushtë i Trump në Evropë dhe ka pretenduar se ai, së bashku me Trump, është për paqen në Evropë dhe në botë, ndërsa “nxitësit e luftës” janë në pushtet në Bruksel. Kjo narrativë tani është shembur, përfundon Deutsche Welle.
