Shkruan: Mentor Mellova
Një valë e re dokumentesh të bëra publike nga Departamenti i Drejtësisë i SHBA-së lidhur me financat e Jeffrey Epstein ka ndezur një debat të ashpër në Maqedoninë e Veriut. Akuzat e fundit në media lokale, që flasin për “eksport të trurit të njeriut” drejt SHBA-së, kanë detyruar shkencëtarët dhe zyrtarët të sqarojnë kufirin midis kërkimit mjekësor legjitim dhe spekulimeve sensacionale, përcjell INA.
Si u zbulua skandali “bankë truri”
Shqetësimi nisi kur në rrjetet sociale dhe disa portale maqedonase u publikuan fragmente të një korrespondence elektronike (email), ku përmendej një “bankë truri” në SHBA me rreth 1,000 mostra, përfshirë ato nga Ballkani.
Sipas raportimeve, Maqedonia e Veriut cilësohej si burimi i mostrave “më të freskëta” për kërkime mbi ketaminën dhe vetëvrasjen.
Megjithatë, ajo që po prezantohet si një “skandal i ri” është në fakt një bashkëpunim shkencor i dokumentuar prej dekadash.
Shkenca prapa Sensacionit
Sipas të dhënave të verifikueshme në platformat shkencore si PubMed Central, bashkëpunimi midis Institutit të Mjekësisë Ligjore në Shkup dhe institucioneve psikiatrike në Nju Jork (NYSPI/Columbia University) ka nisur që në vitin 1996.
Qëllimi i këtij bashkëpunimi ishte studimi i ndryshimeve neurobiologjike te personat që kanë kryer vetëvrasje. Dokumentet shkencore sqarojnë se:
• Indet e trurit janë transportuar me fluturime zyrtare si bagazh i regjistruar.
• Procesi ka pasur leje nga Ministria e Shëndetësisë e Maqedonisë.
• Mostrat janë marrë pas pëlqimit të nënshkruar nga familjarët e të ndjerëve.
Mbrojtja e Shkencëtarëve: “Gjithçka ishte Ligjore”
Në deklaratat për mediat lokale (TV 24 dhe Telma), dy figura kyçe të këtij procesi, Prof. Dr. Aleksej Duma (ish-drejtor i Mjekësisë Ligjore në Shkup) dhe Prof. Dr. Gorazd Rosoklija (neuropsikiatër në Universitetin Columbia), kanë hedhur poshtë akuzat për “tregti organesh”.
“Bëhet fjalë për kërkim mjekësor-shkencor sipas standardeve ndërkombëtare. Transporti ishte i organizuar përmes kanaleve zyrtare, me dokumentacion të plotë dhe kontrolle doganore në të dyja shtetet,” deklaroi Duma.
Nga ana tjetër, Rosoklija konfirmoi se një grant nga fondacioni i Epstein ka mbështetur projektin shkencor, duke shpjeguar se financime të tilla janë të zakonshme në SHBA për shkak të lehtësirave tatimore të donatorëve, por kjo nuk ndryshon natyrën etike të punës shkencore.
Mungesa e Provave për “Shitje”
Përkundër pretendimeve në rrjetet sociale se “mijëra trurë kanë përfunduar në shitje”, deri më tani nuk është paraqitur asnjë dokument që vërteton transaksione ilegale apo shkelje të protokolleve etike.
Ekspertët paralajmërojnë se përzierja e fakteve (ekzistenca e koleksionit të trurit) me supozimet (tregtia e paligjshme) rrezikon të dëmtojë reputacionin e institucioneve shkencore dhe të shkaktojë panik të panevojshëm te qytetarët.(INA)
