Perëndimi, nga njëra anë, dhe Rusia dhe Kina, nga ana tjetër, kanë hapur një front të ri politik në Ballkan – në Bosnjë dhe Hercegovinë. Megjithatë, ai nuk ka gjasa të jetë fokusi kryesor i grindjeve të tyre, transmeton InfoShqip.
Sigurisht, seanca e Këshillit të Sigurimit të KB me rastin e rezolutës Ruso-Kineze mbi Përfaqësuesin e Lartë në BiH është një tregues i ndryshimit në ekuilibrin e fuqive në sistemin ndërkombëtar.
Kështu e vlerësoi Zeljko Budimir, profesor i marrëdhënieve ndërkombëtare në Fakultetin e Shkencave Politike në Banja Luka, sesionin e Këshillit të Sigurimit të KB (Këshilli i Sigurimit të KB), në të cilin, me sugjerim të Rusisë dhe Kinës, u votua një rezolutë mbi atë do të kufizonte mandatin e Përfaqësuesit të Lartë në BiH.
Rezoluta e propozuar, e cila do të kufizonte mandatin e Përfaqësuesit të Lartë në një vit, deri më 31 korrik të vitit të ardhshëm, pas së cilës zyra e tij (OHR) do të mbyllej, nuk u miratua. Sidoqoftë, përfaqësuesi rus në Këshillin e Sigurimit, Dmitry Poljanski, theksoi se fakti që rezoluta nuk u miratua nuk do të thotë që kandidati për Përfaqësuesin e Lartë, politikani gjerman Christian Schmidt, u zgjodh në atë pozitë. Pozicioni mbetet i lirë, deklaroi ai kategorikisht.
Perëndimi kundër Rusisë dhe Kinës dhe në BiH
Sipas Budimirit, ekzistenca e fuqive të mëdha që shikojnë të ardhmen e BiH me sy të ndryshëm, në lidhje me pikëpamjet e Uashingtonit dhe Brukselit, nuk është një lajm i mirë. Lajmi i madh është përfshirja e Kinës, megjithëse as kjo nuk duhet të jetë një surprizë, shton ai.
“Kina është e pranishme në zonën e Evropës Juglindore përmes investimeve dhe aktiviteteve të tjera ekonomike, madje edhe në BiH. Nga ana tjetër, kemi pasur shumë aktivitete kundër interesave kineze edhe nga Sarajeva. Mos harroni se Ministri i Punëve të Jashtme të BiH, Bisera Turković, disa kohë më parë, duke ndjekur Uashingtonin, dënoi situatën e të drejtave të njeriut në Kinë. Kina gjithashtu tregon se është një fuqi e madhe, sepse një nga treguesit e parë që ju jeni një fuqi e madhe është se keni interesa jo vetëm në rajonin tuaj, por në të gjithë botën” – thekson Budimir.
Performanca e Pekinit kapërcen kufijtë e Ballkanit
Për profesorin Miloš Šolaj, paraqitja e fuqive të mëdha si lojtarë aktivë do të ketë një ndikim në imazhin e brendshëm politik të BiH. Ai pret që, përveç Rusisë, Kinës dhe Shteteve të Bashkuara, BE do të përfshihet më aktivisht në lojë, me kërkesën e të cilit funksioni i Përfaqësuesit të Lartë u prezantua në kohën e duhur, transmeton InfoShqip.
Ai e vlerëson performancën e Kinës si synimin e këtij vendi për të marrë pjesë në betejat politike që shkojnë përtej rajonit të Ballkanit. Për shkak të gjithë kësaj, sipas Sholaja, do të jetë interesante të vëzhgohet se si do të zhvillohen marrëdhëniet midis fuqive të mëdha – veçanërisht në lidhje me gjetjen e një baze ligjore për mbylljen e OHR sepse, siç thotë bashkëbiseduesi ynë, shumë gjëra nuk janë të qarta për këtë.
“Këshilli i Zbatimit të Paqes, roli i të cilit vetë nuk është vetëm i diskutueshëm, por në një farë mënyre i pasigurt, ka miratuar pesë qëllime dhe dy kushte, ndërsa nga ana tjetër, koncepti i mbështetur nga Kina dhe Rusia është krejtësisht i ndryshëm. Kështu që do të jetë interesante të vëzhgosh se si do të implementohen këto dy koncepte, kush do t’i zbatojë ato dhe nëse ato do të konvergojnë në një moment” – mendon Solaja.
Megjithëse, duke gjykuar nga deklaratat e zyrtarëve, të huaj dhe nga Republika Srpska, fati i Kristijan Šmit në krye të OHR është i pasigurt, Šolaja dhe Budimir ende besojnë se ai do të vijë në BiH.
Schmidt po vjen – por për një vit
Sipas Sholaja, emërimi i tij do të jetë rezultat i një kompromisi. Konsensusi i heshtur për emërimin e tij sugjeron që Këshilli i Sigurimit i KB nuk e konfirmoi zgjedhjen e tij, por ai nuk u vu në votim – kjo tregon se ekzistenca e tij do të tolerohet për të paktën një vit, për sa kohë që rezoluta ruso-kineze kufizon mandatin e tij.
Për Šolaja, një pyetje veçanërisht interesante është se si zyrtarët e Republika Srpska që nuk kundërshtuan Schmidt, por OHR si institucion do ta trajtojnë atë.
Budimir vëren se Republika Srpska ka zhvilluar mekanizma institucionalë për të kundërshtuar vendimet e Përfaqësuesit të Lartë, të tilla si refuzimi për të botuar vendimet e Përfaqësuesit të Lartë në Gazetën Zyrtare të RS./InfoShqip.com
