Ndërsa kërkon mënyra për të shpëtuar atë që mund të shpëtohet në pushtimin e tij në Ukrainë, presidenti rus Vladimir Putin ka shtuar kërcënimet për përdorimin e armëve bërthamore në atë që ai e quan kërcënimin më të madh bërthamor për sigurinë globale që nga kriza e raketave Kubane e vitit 1962, transmeton InfoShqip.
Javën e kaluar, Putin tha se do të përdorte “të gjitha mjetet në dispozicion” për të mbrojtur Rusinë pasi shpalli në mënyrë të njëanshme katër provinca ukrainase pjesë të Rusisë.
SHBA “krijoi një precedent” kur hodhi dy bomba atomike mbi Japoninë në vitin 1945, shtoi Putin.
Gjatë fundjavës, udhëheqësi çeçen dhe besnik i Putinit, Ramzan Kadyrov, sugjeroi që Putini të konsideronte përdorimin e armëve bërthamore me “fuqi më të ulët shpërthimi” në Ukrainë, shkruan Financial Times.
Megjithatë, ai propozim u refuzua nga Kremlini të hënën.
Zëdhënësi i Putinit, Dmitry Peskov, tha se nuk kishte “zgjidhje të tjera” përveç përdorimit të armëve bërthamore në përputhje me doktrinën ushtarake ruse, e cila lejon përdorimin e armëve të tilla nëse Rusia sulmohet fillimisht në mënyrë të ngjashme ose nëse vetë ekzistenca e shtetit është në rrezik.
Zyrtarët perëndimorë dhe ekspertët ushtarakë besojnë se rreziku që Putin të urdhërojë një lëshim bërthamor është i ulët. Megjithatë, ndërsa forcat ruse pësojnë disfata në Ukrainën juglindore, ato gjithashtu pranojnë se rreziku po rritet.
Ja çfarë duhet të dini për armët bërthamore që Putini mund të përdorë:
Armët bërthamore ‘taktike’ ose ‘strategjike’.
Në krizën e raketave Kubane, u fol për armë bërthamore ‘strategjike’, të cilat janë mjaft të fuqishme për të zhdukur qytete të tëra mijëra kilometra larg fushëbetejës, transmeton InfoShqip.
Në Ukrainë, ne po flasim për armë bërthamore më të vogla, të ashtuquajturat taktike.
Këto koka bërthamore më të vogla janë të destinuara për përdorim në vijën e përparme dhe mund të shkatërrojnë objektivat në një zonë të përcaktuar saktësisht. Edhe atëherë, shumë prej këtyre kokave janë më të fuqishme se bomba atomike që SHBA hodhi në Hiroshima, e cila kishte një fuqi shpërthyese ekuivalente me 20 kiloton TNT.
“Të ashtuquajturat raketa bërthamore taktike për përdorim në fushën e betejës në përgjithësi kanë një fuqi shpërthyese nga një deri në 50 kiloton TNT … ato mund të shkatërrojnë zona pak më shumë se tre kilometra katrorë,” gjenerali Sir Richard Barrons, ish-komandant në – shefi i ushtrisë britanike, tha të hënën për BBC-në e forcave të kombinuara.
SHBA dhe BRSS në të kaluarën kanë grumbulluar stoqe masive të armëve të tilla. Pas përfundimit të Luftës së Ftohtë, SHBA u hoqën nga pothuajse të gjitha kokat e luftës dhe tani kanë vetëm 230.
Ata e bënë këtë me besimin se “armët konvencionale gjithnjë e më efektive mund të arrijnë efekt edhe më të madh”, siç thuhet në një analizë të vitit 1989 të botuar nga Buletini i Shkencëtarëve Bërthamorë.
Rusia, nga ana tjetër, mbajti rreth 2000 koka bërthamore taktike. Ato mund të montohen në sisteme të ndryshme konvencionale të lëshimit të eksplozivëve, të tilla si raketa balistike ose të lundrimit, dhe mund të lëshohen nga toka ose deti.
Si mund të lëshohej një armë e tillë?
Ekspertët thonë se ka tre mënyra që Rusia të përdorë armët taktike bërthamore.
I pari është një sulm demonstrues – një sulm bërthamor pa viktima. Mund të flitet për një shpërthim nën tokë ose mbi Detin e Zi, diku lart në ajër mbi Ukrainë ose në një zonë të pabanuar siç është ishulli i gjarpërinjve.
Pulsi elektromagnetik i goditjes do të skuqte pajisje elektronike të pambrojtura dhe rënia radioaktive, megjithëse masive në fillim, brenda 48 orëve do të zvogëlohej në afërsisht një përqind të goditjes fillestare radioaktive.
Pjesa më e madhe e pluhurit radioaktiv do të binte në tokë brenda 24 orëve pas goditjes dhe mund të përbënte një rrezik ekstrem biologjik. Grimcat e tjera do të shpërndaheshin nga era dhe ato do të binin në tokë në përqendrime të vogla.
Edhe një sulm demonstrues do të fillonte “shkallën e përshkallëzimit” dhe do të rriste mundësinë e një sulmi rus në një qytet të madh.
Ndoshta do të provokonte dënimin e të gjithë botës dhe nuk do të sillte ndonjë përparim në kuptimin ushtarak, gjë që do t’i bënte rusët “më të izoluar në botë se kurrë më parë”, siç tha Presidenti Biden në një intervistë në shtator.
Efektet e një demonstrimi të tillë do të mbeten gjithashtu të paqarta – nga njëra anë, do të tregonte se Rusia është e gatshme të thyejë tabunë për përdorimin e armëve bërthamore, por megjithatë është ende e kujdesshme në përdorimin e fuqisë së saj të plotë.
Kjo është një arsye që SHBA vendosi në vitin 1945 të mos organizonte një demonstratë, por të hidhte bombën në Hiroshima, thotë Sir Lawrence Freedman, profesor emeritus i studimeve të luftës në King’s College në Londër.
Një mundësi tjetër është një sulm ndaj një objektivi ushtarak në Ukrainë ose infrastrukturës kryesore – për shembull, në termocentralin bërthamor Zaporizhzhia.
Mbetet e hapur se sa i dobishëm do të ishte një sulm i tillë. Forcat e armatosura të Ukrainës janë shumë të shpërndara dhe studimet nga ushtria amerikane kanë treguar se një kokë lufte me fuqi shpërthyese prej një kilotoni TNT duhet të shpërthejë rreth 90 metra nga një tank për të shkaktuar dëme serioze.
Disa ekspertë thonë se nuk ka shumë kuptim që Rusia të sulmojë objektivat e fushëbetejës në provincat që tani i konsideron territoret e saj. Ushtria ruse e motivuar dobët dhe e pajisur keq do të ekspozohej gjithashtu ndaj rrezatimit që rezulton.
Të dielën, Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s, Jens Stoltenberg paralajmëroi se Rusia do të vuante “pasoja të rënda” për një sulm të tillë.
Ato mund të përfshijnë një sulm konvencional që do të shkatërronte të gjithë flotën ruse në Detin e Zi, tha të dielën drejtori i përgjithshëm i CIA-s në pension, David Petraeus.
Megjithatë, zyrtarët perëndimorë janë mbërthyer kryesisht pas kërcënimeve të papërcaktuara të hakmarrjes, edhe nëse Putini përdor këto armë në Ukrainë, e cila nuk është anëtare e NATO-s./InfoShqip.com
