Kancelari gjerman Friedrich Merz ka zgjedhur Singaporin për të dhënë një mesazh politik që shkon përtej marrëdhënieve të Gjermanisë me Azinë. Rendi i vjetër botëror po humbet qëndrueshmërinë dhe vendet që nuk bëjnë pjesë në grupin e fuqive më të mëdha rrezikojnë të humbasin hapësirën për të mbrojtur interesat e tyre. Merz paralajmëroi se ndryshimet në marrëdhëniet ndërkombëtare po kërcënojnë interesat e fuqive të mesme në Evropë dhe Azi. Për këtë arsye, kancelari kërkoi forma të reja bashkëpunimi, veçanërisht në tregti dhe ekonomi.
Pse Gjermania po kërkon bashkëpunim më të ngushtë me Azinë
Përgjigjja lidhet me ndryshimin e kushteve në të cilat Gjermania dhe Bashkimi Evropian kanë zhvilluar marrëdhëniet e tyre ekonomike. Tregtia ndërkombëtare, qasja në tregjet e huaja dhe funksionimi i zinxhirëve të furnizimit kanë qenë elementë të rëndësishëm të këtij modeli. Shtimi i barrierave tregtare dhe rivaliteti mes fuqive të mëdha po i vendosin këto marrëdhënie përballë vështirësive të reja. Merz nuk propozoi thjesht shtimin e marrëveshjeve dypalëshe. Ai foli për një koordinim më të madh mes marrëveshjeve tregtare evropiane dhe aziatike, duke synuar krijimin e lidhjeve ekonomike që u japin vendeve të të dyja rajoneve më shumë mundësi për të mbrojtur interesat e tyre. Kjo është edhe pjesa politike e mesazhit të tij. Berlini po kërkon të zgjerojë alternativat ekonomike dhe të kufizojë varësitë strategjike, në vend që t’i mbështesë marrëdhëniet tregtare vetëm te partneritetet ekzistuese.
Vizita në Azi dhe planet për partneritete të reja
Vizita e kancelarit gjerman në Azi, që përfshin edhe Japoninë dhe Korenë e Jugut, lidhet pikërisht me këtë orientim. Gjermania synon të forcojë bashkëpunimin ekonomik dhe atë të sigurisë me partnerët e rajonit Indo-Paqësor. Sipas raportimit të Reuters të 27 tetorit, Bashkimi Evropian po kërkon gjithashtu të zgjerojë partneritetet tregtare ndërkombëtare dhe të mbrojë qasjen në tregjet e hapura, ndërsa kufizimet ndaj tregtisë globale po shtohen. Në këtë kuadër hyn edhe interesi evropian për ekonomitë e Azisë Juglindore dhe vendet e Partneritetit Gjithëpërfshirës dhe Progresiv për Partneritetin Trans-Paqësor, të njohur si CPTPP. Ky orientim tregon se çështja nuk kufizohet te politika e jashtme e Berlinit. Gjermania kërkon partnerë të rinj, ndërsa Bashkimi Evropian po shqyrton mënyra për të lidhur më ngushtë marrëveshjet tregtare me ekonomitë aziatike.
A do të arrijë Gjermania të ulë varësitë ekonomike?
Megjithatë, një bashkëpunim më i gjerë nuk e zgjidh automatikisht problemin e varësive ekonomike. Marrëveshjet tregtare duhet të krijojnë mundësi konkrete për furnizimin, investimet dhe qasjen në tregje. Përndryshe, ndryshimi i partnerëve nuk garanton uljen e varësisë strategjike. Pikërisht këtu qëndron dallimi mes paralajmërimit politik të Merz dhe rezultateve që duhet të prodhojë diplomacia ekonomike gjermane.
Kancelari ka identifikuar rrezikun që krijon dobësimi i rendit ndërkombëtar, por mbetet për t’u parë se si do ta kthejnë Gjermania dhe Bashkimi Evropian këtë shqetësim në marrëveshje dhe mekanizma konkretë bashkëpunimi.
Mesazhi nga Singapori dhe sfida për Berlinin
Në Singapor, Merz nuk shpalli një aleancë të re ekonomike mes dy kontinenteve. Ai kërkoi një koordinim më të madh mes tyre, duke e lidhur këtë nevojë me ndryshimet në rendin botëror. Dhe kjo është domethënia kryesore e deklaratës së tij. Gjermania po e trajton bashkëpunimin me Azinë jo vetëm si mundësi për zgjerimin e tregtisë, por edhe si instrument për mbrojtjen e interesave të saj ekonomike në një mjedis ndërkombëtar ku marrëveshjet ekzistuese nuk ofrojnë më të njëjtën siguri. Nëse Berlini dhe partnerët e tij evropianë arrijnë ta kthejnë këtë orientim në marrëveshje konkrete, do të varet nga negociatat me vendet aziatike dhe nga interesat që palët mund të bashkojnë. Deri atëherë, paralajmërimi i Merz mbetet një deklarim politik për drejtimin që Gjermania kërkon t’i japë marrëdhënieve të saj ndërkombëtare.
