Gjermania po rrit presionin diplomatik dhe ushtarak për të siguruar raketa lundrimi Tomahawk nga Shtetet e Bashkuara, pas vendimit të presidentit Donald Trump për të anuluar vendosjen e një baterie të Ushtrisë Amerikane të pajisur me këto armë në një vend të Europës Qendrore. Sipas Financial Times, Ministri i Mbrojtjes Boris Pistorius, një nga figurat kyçe të qeverisë së re të Friedrich Merz dhe drejtues i procesit të riarmatimit gjerman, pritet të kërkojë një takim në Uashington me shefin e Pentagonit Pete Hegseth. Në fokus do të jetë blerja e aftësive për goditje me rreze të gjatë nga Gjermania.
Detaje nga plani 355 miliardë euro
Berlini po ndjek një program ambicioz riarmatimi me vlerë rreth 355 miliardë euro në 15 vite, që synon transformimin e Bundeswehr-it dhe rritjen e rolit të Gjermanisë si fuqi ushtarake në Europë. Qeveria gjermane e ka paraqitur këtë strategji si domosdoshmëri për përballimin e sfidave të sigurisë në kontinent, sidomos në skenarin e një konflikti të mundshëm në kufijtë lindorë të NATO-s.
Varësia nga SHBA
Megjithëse Gjermania po promovon idenë e një Europe më të fortë ushtarakisht, në praktikë ajo mbetet e varur nga SHBA për teknologji kyçe. Raporti thekson se Berlini po kërkon të diversifikojë burimet e armatimit, por realiteti i industrisë së mbrojtjes e shtyn drejt Uashingtonit si furnizues kryesor. Në këtë kontekst, anulimi i vendosjes së baterive Tomahawk nga SHBA shihet si një sinjal që ka nxitur Berlinin të veprojë më shpejt në sigurimin e këtyre kapaciteteve në mënyrë direkte.
Projekti evropian i mbrojtjes
Gjermania dhe Mbretëria e Bashkuar po eksplorojnë gjithashtu zhvillimin e përbashkët të teknologjisë Deep Precision Strike, me synim krijimin e aftësive të reja goditëse për ushtritë europiane. Megjithatë, analistët theksojnë se ekziston një hendek i madh mes planeve afatgjata të Evropës për autonomi ushtarake dhe nevojës urgjente për sisteme të gatshme për përdorim. Në këtë kuadër, rikthimi i opsionit amerikan për Tomahawk dhe sistemet Typhon shihet si një “zgjidhje e shpejtë” për boshllëqet aktuale.
Fokusi i Berlinit: SHBA dhe Izraeli si partnerë kyç
Historia e Gjermanisë flet qartë për një shtytje të vazhdueshme dhe sistematike për të kërkuar furnizime ushtarake jashtë Evropës. Gjermania po forcon bashkëpunimin ushtarak me Shtetet e Bashkuara të Amerikës dhe Izraelin. Dëshira për të blerë Tomahawk, duke ndjekur gjurmët e Holandës dhe Japonisë, jo vetëm që sinjalizon se industritë amerikane aktualisht kanë kapacitetin më të madh për të furnizuar produkte të gatshme për përdorim, por gjithashtu demonstron një orientim të qartë gjerman, një orientim që mbetet i pandryshuar nga kancelarët në ndryshim: për Gjermaninë, riarmatimi duhet të jetë së pari gjerman, pastaj evropian. Domethënë, ai duhet t’u shërbejë nevojave strategjike të Berlinit, dhe rrjedhimisht interesave të tij shpesh shumë specifike dhe të standardizuara. Edhe në kurriz të Evropës.
Dhe kështu Merz po përshpejton prodhimin e avionëve luftarakë amerikanë F-35 në fabrikat e Rheinmetall dhe po propozon blerjen e armëve izraelite kundërajrore Arrow-3, duke injoruar Samp-T italo-franceze, ndërsa njëkohësisht shtyn përpara Tomahawk-ët. Ekziston Evropa dhe Evropa. Dhe për Merz, në sektorin e mbrojtjes, nuk ka Evropë pa Uashingtonin (dhe Tel Avivin). Fjalët e tij zbulojnë mosmarrëveshjet me Trump. Realiteti konkret, megjithatë, flet për një Gjermani që ende ndihet vendosmërisht amerikane. Të paktën në pajisjet që ofrojnë siguri për forcat e saj të armatosura. Por, ky orientim ka ngjallur debate brenda Europës, pasi anashkalon disa projekte të përbashkëta europiane të mbrojtjes. Në këtë kontekst, debati mbi Tomahawk nuk shihet thjesht si një marrëveshje armësh, por si një test i madh për të ardhmen e sigurisë europiane dhe raportin mes Berlinit, Uashingtonit dhe projektit të mbrojtjes së përbashkët të BE-së.
